KAKASANA – ukryte znaczenie pozycji kruka

Słowo „Kak“ w sanskrycie znaczy kruk. Kakasana to zatem „pozycja kruka“ i jeden z moich ulubionych balansów na rękach. Przygotowaną przeze mnie sekwencję wprowadzającą do kakasany znajdziesz tutaj. A dziś zajmiemy się nieco mniej oczywistym aspektem pozycji kruka – poszukamy jej ukrytego znaczenia, czyli tego, co kryje się poza jej fizycznym wymiarem. Odniesiemy się do nazwy, poszperamy w książkach przyrodniczych, w tradycji i kulturze – zobaczymy co z tego możemy wynieść dla wzbogacenia własnej praktyki…Widziałeś kiedyś kruka w przyrodzie?

Nie mam watpliwości że nie raz wpadłeś na wronę (to ta szara z czarnymi dodatkami), gawrona (to ten cały czarny, wielkości wrony), albo kawkę (mała i niebieskooka). Natomiast spotkanie kruka w jego naturalnym środowisku to ciągle nie lada gratka. Głównie ze względu na to, że do połowy XX w. w Polsce kruki były gatunkiem zagrożonym wyginięciem, a poza tym – w odróżnieniu od swoich mniejszych krewnych – są raczej samotnikami. Żyją w górach, albo w starych lasach, w pobiżu których znajdują się skaliste zbocza, łąki, miejsca rzadko odwiedzane.

Kruk to kawał ptaka! Długosć jego ciała przekracza 60cm, a rozpiętość skrzydeł dochodzi do 135cm. Są świetnymi lotnikami: mogą sunąć po niebie, ale też wspaniale radzą sobie między drzewami. Lubią akrobacje, a w locie potrafią nawet przekładacć zdobycz z łapki do łapki. Ponadto są bardzo ciekawskie i lubią psoty.Kruk jest największym i najcięższym ptakem śpiewającym (!) – każda para kruków ma swoj specyficzny repertuar i dużo czasu na jego praktykowanie, bo kruki łączą się w pary prawdopodobnie na całe życie. Ptaki te budują duże i solidne gniazda na szczycie drzew (najchętniej świerkow i sosen), albo na półkach skalnych, nawet w wyszych partiach gór (a odkąd przestano je tępić stają się mniej płochliwe i zdarza im się wić gnaizda blizej ludzi, czasem nawet na słupach elektrycznych).

Kruki są w przyrodzie bardzo potrzebne, ponieważ żywią się głównie padliną – pierwsze pojawiają się przy padlinie głośno kracząc i zwabiając kolejne kruki. Dzięki nim o pożywieniu dowiadują się też inne zwierzeta: orły bieliki, orły przednie, sójki, sikorki, kuny, jastrzębie i myszołowy. Warto dodać, że kruk to raczej żarłok, niż smakosz: zdarza mu się plądrować gniazda innych ptaków. W jego jadłospisie znajdują się też czasem małe zwierzęta (zające, a nawet sarenki)

Być może z tego powodu, że kruki stanowiły konkurencję dla polskich myśliwych, były tępione: trute, odstrzeliwane i przepędzane z lęgowisk. Z całą pewnością do negatywnego podejścia Polaków do tych zwierząt przyczynił się okres wojen i zaborów – zbyt często widok kruków kojarzył się z przegraną bitwą. Wymownie świadczy o tym tytuł powieści Żeromskiego „Rozdziobią nas kruki, wrony“ o upadku powstania styczniowego.

Na szczęście ten superinteligentny ptak ma w kulturze również mnóstwo pozytywnych konotacji, a kruki były obecne w tradycjach całego świata, już od czasów antycznych.W mitologii greckiej kruk byl gońcem Ateny, bogini mądrości (zaczynał jako biały bohater, ale im gorsze przynosił wieści, tym stawał się bardziej czarny)

W Biblii kruk był pierwszym posłańcem Noego (niestety obżarł się padliny i wrócił bez wieści…), a także symbolem pustelników, pokuty i ascezy (kruki karmiły na pustyni Eliasza i św. Pawła).

Celtowie uważali kruka za wcielenie bogini Badb, która decydowała o wyniku każdej bitwy.

U German kruki przynosiły Odynowi wieści ze świata umarłych.

W Islamie Kruk uczy syna Adama jak ma poprawnie pochować ciało brata.

Na bliskim wschodzie i wśród polskich pogan kruki cieszyły się szacunkiem, bo rozkładając ciała chroniły przed zarazą – być może dlatego średniowieczny kościół z przekory próbował uczynić kruka symbolem szatana i czarów..? Istnieją jednak dowody na to, że mimo tych prób, w średniowieczu kruki zachowały w Polsce swoją pozytywną rolę – były wykorzystywane jako posłańcy na polach bitwy i obecne nawet w pieśniach rycerskich (np jak u Sienkiewicza w Krzyżakach), oraz w przydomkach nadawanych polskim szlachcicom.

U australijskich Aborygenów kruk przedstawiany był jako złodziejaszek, oraz istota, która żyje na pograniczu życia i śmierci.

W wyspiarskich kulturach Ameryki Północnej kruk uważany był za stworzyciela świata.

A w kulturze Indii? Kruki kojarzone są z przodkami (do dzisiaj dokarmia się je z okazji niektórych świąt). W mitologii zdarzało im się służyć za wierzchowce – przemieszczała się na nich pokryta dymem i sadzą indyjska bogini Dumavati – brzydka, samotna z wyboru, wywołująca kłótnie i smutek (taka indyjska wersja europejskiej czarownicy).  W indyjskiej literaturze Kruki są też symbolem wielkiej mądrości i długiego życia. Długowieczny kruk o imieniu Bhusunda jest bohaterem jednego z rozdziałów średniowiecznego poematu Jogawasisztha (Yoga Vasistha). Mieszka on na czubku spełniającego życzenia drzewa Kalpa na górze Meru i jest starszy, niż ktokolwiek inny na Ziemi: obserwował śmierć i życie, jak tworzą się i upadają cywilizacje. Poproszony o odpowiedź na pytanie „Jak Żyć?“ daje kilka cennych rad. Oto niektóre z nich:

– Bądź zadowolony z tego, co dostajesz
– Staraj się być promienny we wszystkich warunkach, nawet w obliczu katastrof
– Pielęgnuj pokój w sercu i pogódź się z tym, że ludzie i wydarzenie będą przychodzić i odchodzić,
– Kontempluj Przyrodę i życie, zauważysz że nie da się przetwać wiatru zmiany jeśli mu się opierasz.
– Angażuj się w życie rób to, co jest do zrobienia – wypeniaj swoje obowiązki.
– Nie trać kontaktu z rzeczywistością.
– Naucz się cieszyć tym co masz i tym, że żyjesz. Przestań pożądać coraz to nowych rzeczy i wrażeń.
– Regularnie przypominaj sobie, że jesteś kims więcej. Przestań się utożsamiać wyłącznie ze swoimi osiągnięciami i z tym co posiadasz.
– Praktykuj pranajamę – świadomą pracę z oddechem. Kontrolując oddech uczymy się dyscypliny i koncentracji. Dzięki temu uczymy się trzymać nasze myśli na wodzy i kierować swoją uwagę tam, gdzie my chcemy.

Kruk jako posłaniec, pomocnik, wierzchowiec, łącznik pomiędzy tym co ziemskie i tym co nie-z-tego-świata, symbol śmierci, rytuałów przejścia, nowego życia, czarów, ale i długowieczności i mądrości płynacej z obserwacji Przyrody… A czym kruk jest dla Ciebie?OTO PYTANIA DO POGŁĘBIONEJ PRAKTYKI KAKASANY:

Co najbardziej przemówiło do mnie z powyższego opisu kruka?
Co dla mnie symbolizuje kruk?
Jakie jakości mogę dla siebie wynieść z pozycji kruka?
Co jest trudne w tej pozycji?
Czy kakasana wymaga ode mnie odwagi?
Czy łatwiej jest mi zrobić tę pozycję jak jestem skoncentrowany czy to nie ma znaczenia?
Jakie mam sposoby na skoncentrowanie się?
Jak się czuję po zrobieniu kakasany?
Czy jeśli nie uda mi się dziś kakasana – potrafię to zaakceptować i cieszyć się tym co jest?
Czy potrafię utrzymać stabilność i jednocześnie oddychać?
Co mogę zrobić, żeby ta pozycja była dla mnie nieco bardziej wygodna?
Jakie mam inne refleksje?

______________

Pomocne książki:
Słownik Mitów i tradycji kultury, Władysław Kopaliński
Wilki, Adam Wajrak
Wieczne Życie. O zwierzęcej formie śmierci, Bernd Heinrich
Ptaki, Frantisek Vilcek
Ptaki Polski, Andrzej G. Kruszewicz
Przyroda w Polskiej Tradycji, Stefan i Olga Kłosiewicz